Dưỡng tánh trong đời sống hàng ngày (20/04/2010)

15/07/2017

Nam mô phật bổn sư thích ca mâu ni.

Kính bạch chư tôn thiền đức tăng, thưa toàn thể đại chúng.

Để hiểu được “Dưỡng tánh” là gì, trước hết chúng ta phải hiểu thế nào là “Tu”. Tu là sửa, sửa cái xấu trở lại cái tốt, sửa cái dở thành cái hay.

Còn Dưỡng là nuôi. Một bên là tiêu trừ cái xấu và một bên là bồi bổ cái tốt. Đối với cái xấu thì phải tu, đối với cái tốt ta phải nuôi dưỡng. Khi tu tâm người phật tử đã biết phải từ bỏ cái xấu, cái dở thì Dưỡng tánh chúng ta cần phải biết dưỡng những tánh gì, đó là : Từ bi, trí tuệ, bình đẳng, lợi tha, nhẫn nhục, hỷ xả, thanh tịnh, tinh tấn và kiên trí.

Những đức tính tốt đẹp này đều tồn tại trong mỗi con người chúng ta. Nhưng nó đang bị phủ lấp dước bao lớp sân hận, tham lam, ích kỷ nên không thể đâm trồi nảy lộc được.

Vì vậy công việc đầu tiên của người dưỡng tánh là phải loại bỏ những lớp chướng ngại đó để kích thích cho mầm trồi phát triển.
Hôm nay, trong đề tài này tôi chỉ đề cập đến những đức tánh: Từ bi, trí tuệ, bình đẳng, nhẫn nhục và tinh tấn.

Trong cuộc sống hàng ngày điều quan trọng nhất là phải có tấm lòng từ bi, từ bi giữa con người với con người, giữa con người với sinh vật và môi trường. Muốn dưỡng tánh từ bi ta phải làm tất cả việc lành, tránh các việc dữ, dù to, dù nhỏ, dủ trước mặt muôn người hay khi chỉ một mình ta, dù được khen hay bị chê, dù dễ hay khó.

Thứ hai, Người có trí tuệ không tham trước, tự tại, sáng suốt, tránh khỏi hầm hố tội lỗi, trí tuệ chân thật là chiếc thuyền kiên cố, đưa chúng sinh thoát khỏi biển khổ sông mê, là ngọn đèn soi sáng miền hắc ám, là liều thuốc chữa được muôn ngàn bệnh tật, là chiếc búa đập tan rừng phiền não, là lưỡi dao bén cắt đứt lưới vô minh.

Bất luận một lời nói, một cử chỉ, một hành động gì trước khi làm ta cũng phải dùng trí tuệ để soi xét cho thấu đáo, ngọn ngành. Hãy luôn nhớ rằng si mê là gốc của muôn tội lỗi, trí tuệ là gốc của muôn hạnh lành.

Thứ ba, người phật tử phải nêu cao tấm gương sáng, phải thương yêu tất cả mọi người, đừng phân biệt thân sơ, cao hạ, đừng thấy người giàu mà trọng, kẻ hèn mà khinh.

Riêng ta đối với ta, đừng bao giờ tự cho ta là quan trọng hơn người, cao hơn người mà phải được săn sóc, chiều chuộng hơn người. Mà chỉ có cái sống chung cùng toàn thể, sống chan hoà, hoà đồng với mọi người thì mới xoá đi được biên giới giữa sự sống của ta và sự sống không phải của ta.
Tôi đưa ra một ví dụ đơn cử ; Trong gia đình, sự phân chia tài sản không bình đẳng giữa các con cái cũng dẫn đến mâu thuẫn và có rất nhiều điều đáng tiếc xảy ra như con giết cha mẹ, dẫn đến mất hết luân đường đạo lý, bị xã hội lên án.

Trong doanh nghiệp là sự phân phối thu nhập. Chính sự đánh giá đúng đắn năng lực và chất lượng công việc qua đó có mức trả lương hợp lý sẽ thúc đẩy tăng năng suất lao động, tạo sự gắn bó nhất định giữa người lao động và doanh nghiệp.

Thứ tư, là nuôi dưỡng đức tính nhẫn. Cái nhẫn cần được nuôi dưỡng hàng ngày. Mặc dù đứng trước mọi hoàn cảnh thế nào, cử chỉ chúng ta luôn luôn dịu dàng, nhã nhặn, lời nói chung ta ôn tồn, điềm đạm, ý nghĩ chúng ta trong sáng để phân tích sự vật hiện tượng, vì sao chúng ta không nên nóng giận. Ta phải luôn luôn vận dụng tình thương là một thứ nước cam lồ có thể dập tắt đi bao lửa dữ.

Ví dụ Trong gia đình, có thể có những điều bất như ý. Như con cái không vâng lời cha mẹ hay người chồng chưa chuyên tâm với công việc gia đình. Thì là một phụ nữ, được ví như một chiếc máy điều hoà trong gia đình, lúc căng, lúc trùng để có những lời nói, ứng xử đúng đắn làm cho gia đình luôn luôn là tổ ấm hạnh phúc của mọi người.

Thứ năm, muốn tinh tất có kết quả tốt đẹp, chúng ta phải làm việc một cách có phương pháp, phải loại trừ tính hiếu thắng, tính nóng nảy, gấp gáp, đứng tham lam bắt cá hai tay. Ta có thể đặt mục tiêu cao xa, nhưng hãy tuần tự mà tiến, hết bước này đến bước khác, từ gần đến xa, từ thấp đến cao, từ dễ đến khó.

Cuối cùng, đìều cốt yếu của người phật tử là vận dụng được như thế nào trong cuộc sống hàng ngày. Câu trả lời thể hiện ở chính hành động và sự trải nghiệm của từng cá nhân.

Học phải đi đôi với hành, cũng như tu phải có dưỡng.

Kết thúc bài luận hôm nay, tôi chỉ xin kết thúc bằng 4 câu kệ:

“Đường làm các việc ác

Vâng làm các việc lành

Giữ tâm ý thanh tịnh.

Là lời chư phật dạy.”

Nam mô phật bổn sư thích ca mâu ni!

Các tin khác